1. Czy nierynkowe redysponowanie mocy dla PV w 2026 r. wzrośnie w stosunku do 2025 r.
2. Czy i kiedy Spółdzielnie Energetyczne nie będą podlegały nierynkowemu redysponowaniu mocy
Nierynkowe redysponowanie mocy dla źródeł OZE jest wydawaniem poleceń przez operatora sieci przesyłowych właścicielom instalacji OZE dotyczących wyłączania danej instalacji w określonych godzinach doby. Przyczyny takiego polecenia związane są z tym, że OSP nie jest w stanie fizycznie zagospodarować danej ilości energii elektrycznej, ani poprzez zużycie krajowe, ani poprzez eksport energii elektrycznej.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. wydają polecenia nierynkowego redysponowania mocy na podstawie art. 9c ust. 7a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne (t. j. Dz.U. z 2022 roku, poz. 1385 z późn. zm., dalej: PE), z uwzględnieniem art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 28 lipca 2023r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023r. poz. 1681). Właściciele Instalacji OZE, którzy wykonali polecenia NRM, mają prawo do rekompensaty finansowej z tytułu niewyprodukowania energii elektrycznej. Rekompensata dotyczy ilości energii, która zostałaby wyprodukowana w przypadku gdyby nierynkowego redysponowania mocy nie było. W dalszej części opracowania nierynkowe redysponowanie mocy oznaczane będzie skrótem NRM.
Powyższy wykres przedstawia wielkość nierynkowego redysponowania mocy dla źródeł OZE w 2025 r. wg. mocy w MW, a jego interpretacja nie jest oczywista. Właściwa interpretacja danych NRM jest istotna dla właścicieli farm fotowoltaicznych. Mogą oni na bazie danych uśrednionych o nierynkowym redysponowaniu mocy dla PV w skali całego kraju porównać własne NRM z danymi średnimi i na tej podstawie określić czy są dyskryminowani czy nie z tytułu NRM. Szerzej o NRM mówić będziemy mi. na szkoleniu Polski rynek energii elektrycznej w podsumowaniu 2025 r. i w perspektywie 2026 – 2030 r. – szkolenie
Nierynkowe redysponowanie w jakich jednostkach w MWh czy „godzino-MW mocy” ?
Jednostka NRM to najważniejsze pojęcie, aby właściwie zrozumieć istotę nierynkowego redysponowania mocy OZE. Otóż PSE jako zarządzający polskimi sieciami elektroenergetycznymi kieruje do właścicieli źródeł OZE polecenia wyłączenia danego źródła.
Jeżeli źródło ma moc 1 MW i jest wyłączone przez 1 godzinę to w wielu statystykach podaje się, że NRM została poddana 1 MWh. Taka informacja jest myląca, gdyż nie oznacza ona jak by się wydawało, że dane OZE nie wyprodukowało 1 MWh energii elektrycznej.
Właściwa interpretacja takiego wydarzenia jest taka, że instalacja OZE o mocy 1 MW była wyłączona przez 1 godzinę i to wszystko. Ale nas najbardziej interesuje pytania jaką ilość energii wyprodukowałaby ta instalacja. I tutaj musimy odpowiedzieć na pytanie. Z jaka wydajnością pracowało źródło OZE w czasie NRM, czy było to 60, 70, 80%, na pewno nie było to 100% mocy.
Nasza dyskusja na ten temat, z osobami, które działają na rynku energii od wielu lat przebiegała w następujący sposób. Cytat „ale nie ma takiej jednostki jak godzino MW mocy”. Ale zauważmy, iż w 2023 r. również nie było nierynkowego redysponowania mocy OZE. Oznacza to, że skoro nie ma takiej jednostki, to nie powinniśmy jej stworzyć ? Przecież kiedyś ludzie w ogóle nie produkowali energii elektrycznej i to jeszcze nie tak niedawno. Tak więc, nasza propozycja jest taka, aby hMW słownie godzino-megawat stał się jednostką nierynkowego redysponowania mocy NRM źródeł OZE. hMW oznacza ilość znamionowych MW mocy źródła OZE, które zostały wyłączone na okres 60 minut w dany okresie czasu np. roku czy miesiąca.
Według naszych szacunków i analiz NRM dla jednego ze źródeł OZE tj. dla fotowoltaiki w 2025 r. wyniosło 5,6% energii wyprodukowanej przez PV w analizowanym 2025 roku. Aby obliczyć utraconą ilość energii elektrycznej na skutek NRM w 2025 r. przyjęliśmy następującą metodologię obliczeniową. Określiliśmy z jaką mocą pracowały instalacje PV w czasie NRM w Polsce biorąc pod uwagę statystyki godzinowe z 2024 i 2025 r. oraz jaka moc zainstalowana była w PV w źródła powyżej 400 kW.
Właściciele farm o mocy powyżej 400 kW szczególnie powinni być rozwojem nierynkowej redystrybucji mocy w 2026 r. gdyż PSE w pierwszej kolejności ratując system przesyłowy wyłącza właśnie tego typu instalację. Biorąc pod uwagę iż, w najbliższych latach nadal będzie wzrastać ilość źródeł PV jak i od 2026 r. rozpoczną działania nowe źródła Offshore zagadnienie NRM będzie jeszcze bardziej istotne z punktu opłacalności instalacji PV. O wpływie zwiększającego się znaczenia nierynkowej redystrybucji mocy na opłacalność PV w 2026 r. mówimy na naszym szkoleniu – zobacz – „Opłacalność projektów Fotowoltaicznych i magazynów energii (BESS)”
W przypadku źródeł OZE zintegrowanych z magazynami energii (BESS) rola BESS sprowadzać się będzie w dużej mierze do znacznego ograniczenia nierynkowego redysponowania mocy. Ale BESS to nie tylko panaceum na NRM, ale przede wszystkim inwestycja na której trzeba zarobić. Aby zarobić na rozwiązaniu integrującym PV z BESS trzeba z jednej strony zapewnić odpowiedni poziom przychodów np. ceny energii, ceny mocy bilansujących, a z drugiej odpowiedni CAPEX dla PV i BESS – zobacz – „Analiza opłacalności PV i BESS”
Na temat nierynkowego redysponowania wypowiada się w swoich dokumentach programowych i strategicznych NCAE (Narodowe Centrum Analiz Energetycznych) „Rozwiązania dla Energetyki Lokalnej” – propozycje dla społeczności energetycznych – istotnym członkiem NCAE są PSE S.A. Instytucja ta proponuje;
Proponowane mechanizmy rozliczeń i benefitów finansowych w ramach Lokalnych Obszarów Bilansowania to:
➢ Net-billing – jako sposób rozliczania energii niezbilansowanej i rozliczenia wewnętrzne dla energii wymienianej wewnątrz społeczności.
➢ Możliwość zmniejszenia opłat dystrybucyjnych stałych (wprowadzenie pojęcia zagregowanej-obszarowej mocy umownej) oraz zmiennych (obniżenie składnika zmiennego stawki sieciowej w ramach dedykowanej taryfy) w przypadku zOSE (Obywatelska Społeczność Energetyczna) realizujących lokalne bilansowanie techniczne.
➢ Możliwość zwiększenia mocy instalacji odbiorczych oraz/lub wytwórczych w przypadku zOSE realizujących lokalne bilansowanie techniczne.
➢ Preferencje dla zOSE z udziałem jednostek samorządu terytorialnego (preferencje w zakresie przyłączania do sieci i złagodzenie zapisów ustawy Prawo Zamówień Publicznych w zakresie kontraktowania energii).
➢ Odroczone redysponowanie odnawialnych źródeł energii działających w ramach OSE – zobacz więcej Polski rynek energii elektrycznej w podsumowaniu 2025 r. i w perspektywie 2026 – 2030 r. – szkolenie
W dokumentach strategicznych PSE S.A. takich jak „STRAŻNIK I ARCHITEKT Strategia PSE do roku 2040” również znajdujemy informacje dotyczące ograniczenia nierynkowego redysponowania mocy dla Spółdzielni Energetycznych. Poniżej główne działania strategiczne PSE zawarte w niniejszym dokumencie. PSE – wsparcie administracji w zakresie uruchomienia komplementarnych mechanizmów:
Czy da się zabezpieczyć przed nierynkowym redysponowaniem mocy, niestety nie, ale można go ograniczyć przy zastosowaniu magazynów energii BESS. Na dzień dzisiejszy komponenty te są relatywnie drogie wyceny listopad 2025 r. to około 600 tys. zł. za 1 MWh pojemności. CAPEX dla BESS możemy obniżyć jedynie poprzez pozyskanie dotacji na komponent do istniejącego źródła OZE zobacz – dotacje na BESS dla OZE czy też poprzez konstrukcję Spółdzielni Energetycznej – zobacz dotacje na BESS dla Spółdzielni Energetycznych.
Temat nierynkowego redysponowania mocy OZE podejmowany jest na każdym szkoleniu – serdecznie zapraszamy ! – natomiast co najistotniejsze prognozujemy jakie NRM będzie w 2026 r. i latach następnych !
O sposobach prognozowania cen energii elektrycznej, rynku energii elektrycznej, opłacalności projektów PV i BESS mówimy na naszych szkoleniach – Zapraszamy ! – sprawdź poniżej
Polski rynek energii elektrycznej w podsumowaniu 2025 r. i w perspektywie 2026 – 2030 r. – szkolenie
Prognozowanie krótko i długoterminowe cen energii elektrycznej, rynek SPOT i OTF – Szkolenie
Strategie zakupowe energii elektrycznej w firmie, procesy zakupowe, a procesy wytwórcze – szkolenie
Opłacalność projektów Fotowoltaicznych, Onshore, Magazynów energii – szkolenie
Szkolenie – Organizowanie, opłacalność i zakładanie Spółdzielni Energetycznych
