Ile zarobią BESS na Rynku Mocy Bilansujących w 2025 r. i latach następnych oraz jak to wpłynie na opłacalność instalacji PV + BESS czy samodzielnych magazynów energii typu „stand alone”
– 3 % rabat – zapisz się do Newsletter subskrybenci otrzymują dodatkowy rabat 3% (oprócz bieżących promocji) na szkolenia i produkty
Po reformie rynku bilansującego, która obyła się 14 czerwca 2024 r. miała nastąpić lepsza wycena (nie znaczy niższa) usług bilansujących. Również mniejsze podmioty o źródłach wytwarzania od 0,2 MW mocy mogły zacząć świadczyć usługi bilansujące. Rynek bilansujący w szerszym ujęciu tego określenia to rynek, którego zadaniem jest stabilizacja przepływu energii elektrycznej od wytwórców do odbiorców z zachowaniem ustalonych norm i procedur oraz standardów technicznych. Aby powyższa definicja skutecznie funkcjonowała zarządca polskiego systemu elektroenergetycznego czyli Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. nabywają szereg usług które można podzielić na 3 zasadnicze grupy:
Obecnie dla magazynów energii elektrycznej funkcjonujących w formule „stand alone” czy też ze źródłami OZE najciekawszym rynkiem wydaje się Rynek Mocy Bilansujących w skrócie RMB. Magazyny energii elektrycznej w dalszej części artykułu nazywać będzie w skrócie BESS (Battery Energy Storage System), gdyż zarzadzanie magazynem energii bez systemu zarządzającego zarówno pracą i kontrolą samego magazynu oraz energią nie byłoby możliwe.
Idea funkcjonowania i stabilizacji sieci elektroenergetycznej w Polsce poprzez rynek usług bilansujących obrazuje poniższy slajd.
Na powyższym slajdzie specjalnie zróżnicowaliśmy korytarz tolerancji dodatniej w stosunku do korytarza tolerancji ujemnej częstotliwości sieci elektroenergetycznej. W przypadku gdy częstotliwość spadnie w sieci poniżej 49,990 Hz, to aktywowana jest moc bilansująca w górę (wprowadzanie energii do sieci). W przypadku gdy częstotliwość wzrośnie w sieci powyżej 50,300 Hz, to aktywowana jest moc bilansująca w dół (pobieranie energii z sieci).
Aby bardziej zobrazować funkcjonowanie rynku mocy bilansujących porównajmy sieć do beczki ogrodowej z wodą do podlewania. Idealny poziom wody w beczce to jej 80% napełnienia. Jeżeli pada deszcz to beczka się napełnia ponad 80% pojemności całkowitej, więc właściciel odkręca kran i spuszcza wodę do wskazanego poziomu, jeżeli woda wyparuje albo ktoś z domowników podlał warzywa, to właściciel uzupełnia poziom wody w beczce do pożądanego poziomu. Zapamiętajmy, że pożądany poziom w sieci elektroenergetycznej w Polsce to częstotliwości prądu zmiennego na poziomie 50,000 Hz.
Większość analityków rynku energii analizując ceny analizuje tylko skutki głównych czynników rynku, nie analizuje przyczyn które wywołują skutek w postaci określonego poziomu ceny. Takie zjawisko możemy zaobserwować również jeżeli chodzi o ceny mocy bilansujących. Główne przyczyny (czynniki) rynku energii wpływające na skutek (czyli. ceny) to 5 głównych przyczyn;
popyt,
podaż,
elastyczność cenowa popytu – jaką maksymalną cenę zaakceptuje klient,
elastyczność cenowa podaży – jakie koszty musi ponieść wytwórca na wytworzenie produktu,
ryzyka polityczne – fantazja polityczna nie zna granic.
W przypadku RMB najważniejszą przyczyną ceny mocy bilansujących jest popyt który przedstawia poniższa tabela dla lipca 2025 r. jako średnie zapotrzebowanie na moc dla statystycznej godziny lipca 2025 oraz wartość maksymalnej i minimalnej zapotrzebowania na moc bilansującą.
| dla 1 godziny | ZMBᶠᶜʳᵍ (1) | ZMBᶠᶜʳᵈ | ZMBᵃᶠʳʳᵍ | ZMBᵃᶠʳʳᵈ | ZMBᶠʳʳᵍ | ZMBᶠʳʳᵈ | ZMBʳʳᵍ |
| Średnia w MW | 171 | 171 | 400 | 400 | 526 | 200 | 461 |
| Max. w MW | 171 | 171 | 400 | 400 | 581 | 200 | 901 |
| Min. w MW | 171 | 171 | 400 | 400 | 381 | 200 | 0 |
| rodzaj MB | FCRg | FCRd | aFRRg | aFRRd | mFRRg | mFRRd | RRg |
(1)ZMBᶠᶜʳᵍ – oznacza wg. kodu PSE – zapotrzebowanie mocy bilansujących FCRg
Moce bilansujące na rynku mocy bilansujących nabywane są w dwóch trybach, trybie podstawowym i trybie uzupełniającym. Charakteryzują się one odmiennym okresem składania ofert i dostawy mocy oraz okresów aktywacji, innym dla trybu podstawowego oraz innym dla trybu uzupełniającego.
Nabywanie mocy bilansujących w trybie podstawowym dokonywane jest w ONMBᴾ (okres nabywania mocy bilansujących w trybie podstawowym) dla 1 (jednej), każdej godziny doby w dniu poprzedzającym dzień postawienia do dyspozycji MB (mocy bilansującej). Tryb nabywania mocy bilansujących nabywanych w trybie podstawowym funkcjonuje podobnie jak Rynek Dnia Następnego dla energii elektrycznej na TGE.
Nabywanie mocy bilansujących w trybie uzupełniającym dokonywane jest w OREB (okres rozliczenia energii bilansującej) nabywania mocy bilansujących w trybie uzupełniającym dla 1 OREB = 15 minut, każdego OREB tego samego dnia co dzień postawienia do dyspozycji MB (mocy bilansującej). Tryb nabywania mocy bilansujących nabywanych w trybie uzupełniającym funkcjonuje podobnie jak Rynek Dnia Bieżącego dla energii elektrycznej na TGE.
W dniu 11 lipca 2025 r. Polskie Siecie Elektroenergetyczne (PSE) przystąpiły do europejskiej platformy wymiany energii bilansującej z rezerw odbudowy częstotliwości z aktywacją automatyczną (aFRR) na platformie PICASSO. Umożliwi to międzynarodową aktywację mocy bilansujących aFRR pomiędzy Polską, a innymi państwami operującymi na platformie PICASSO. FRR to odbudowa częstotliwości z aktywacją automatyczną – nazywana także regulacją wtórną lub rezerwą minutową automatyczną i służy do przywrócenia częstotliwości w systemie do wartości znamionowej, tj. 50,000 Hz.
Dostawcy krajowi mocy bilansujących zastanawiają się, o ile spadną ceny mocy na rynku krajowym w wyniku włączeniu do polskiego rynku mocy bilansujących platformy PICASSO.
Kryterium wyboru ofert na platformie PICASSO dla danej mocy aFRR i jej aktywacji jest cena ofertowa energii dostarczonej przy uwzględnieniu dostępności zdolności przesyłowych dla wymiany energii bilansującej z aFRR. Tak, więc teoretycznie aktywacja mocy bilansujących na rynku międzynarodowym powinna być tańsza niż na polskim rynku mocy bilansujących, gdyż dotyczy tylko energii bilansującej pobieranej/lub dostarczanej, a nie obejmuje drugiego składnika czyli ceny za gotowość do aktywacji mocy bilansującej.
Oprócz Polski na platformie PICASSSO operują również operatorzy systemów elektroenergetycznych z 16 państw UE mi: Czech, Litwy, Łotwy, Niemiec, Słowacji, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Włoch, Austrii, Belgii, Bułgarii
Dołączenie PSE do platformy PICASSO stanowi wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 21 Rozporządzenia Komisji (EU) 2017/2195 z dnia 23.11.2017 r. odnośnie wytycznych dotyczących bilansowania (Guideline on Electricity Balancing, EBGL).
